"Solidarność" - ruch, który wyzwolił Europę od komunizmu

A. KAZACHSTAN /KAZAKSTAN RESPUBLIKASY – REPUBLIKA KAZACHSTANU/ – stolica: Astana, waluta: tengie; 1 USD = 130 tg, 1 € = 160 tg

Czas – trzy strefy czasowe, większa część terytorium kraju (w tym Ałmaty i Astana) + 4 godziny do czasu warszawskiego

B. Placówka akredytowana:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Ałmaty

ul. Dżarkiencka 9, róg ul. Iskanderowa 11/13 (rejon Górny Gigant), 480099 Ałmaty Kazachstan

Kierunkowy z Polski do Ałmaty 007-3272

Telefony: (007-3272) 581-551, 581-617, faks (007-3272) 581-550;

Adres poczty elektronicznej: ambpol@poland.kz

Strona WWW urzędu: WWW.poland.kz

Wydział Konsularny

Telefony: (007-3272) 53-35-87, 53-37-68, 53-41-79,

Dyżurny telefon komórkowy (007-300) 3371814, faks (007-3272) 581-552,

Adres poczty elektronicznej:  polkonsulat@poland.kz

C. Od 22 stycznia 2001 r. wprowadzono obowiązek posiadania wiz dla obywateli polskich udających się do Kazachstanu. Placówką akredytowaną na Polskę jest Ambasada Republiki  Kazachstanu w Warszawie (ul. Królowej Marysieńki 14, 02-954 Warszawa, tel. (+48-022) 6425388, 6423765, faks 6423427, e-mail: kazdipmis@hot.pl ). W wyjątkowych przypadkach kazachstańskie wizy mogą być wydawane w punkcie konsularnym na lotnisku w Ałmaty i Astanie. Nie ma możliwości otrzymania kazachstańskiej wizy podczas przekraczania granicy w innych przejściach (kolejowych, drogowych i lotniczych).

Aby otrzymać kazachstańską wizę należy przedstawić paszport z co najmniej 3 - miesięcznym terminem ważności (licząc od planowanego wyjazdu z Kazachstanu), wypełnioną ankietę wizową, jedną fotografię i inne dokumenty, w zależności od typu wizy:

- w celu uzyskania wizy turystycznej – potwierdzenie zaproszenia przez kazachstańską organizację turystyczną

- w celu uzyskania wizy inwestycyjnej – zgodę MSZ Republiki Kazachstanu

- w celu uzyskania wizy służbowej (biznesowej) – zezwolenie MSW RK lub zaproszenie oficjalnych organów RK, międzynarodowych organizacji, przedstawicielstw dyplomatycznych akredytowanych w RK

- w celu uzyskania wizy prywatnej - zezwolenie właściwego oddziału MSW RK (wydane na podstawie oryginału zaproszenia osoby fizycznej, przedstawienia innych dokumentów potwierdzających związki z RK itp.); zgoda MSZ Republiki Kazachstanu

- w celu uzyskania wizy w celu nauki - zgodę MSZ Republiki Kazachstanu wydaną na podstawie pisemnej prośby właściwej kazachstańskiej placówki naukowej

- w celu uzyskania wizy z prawem do pracy w RK – zaproszenie kazachstańskiej osoby prawnej, z załączoną zgodą właściwych organów RK na zatrudnienie cudzoziemca (o ile dana zgoda jest wymagana)

-        w celu uzyskania wizy tranzytowej – zezwolenie na wjazd do kraju trzeciego i  przedstawienie właściwych dokumentów (biletów lub ich rezerwacji).

            Wizy są wydawane w ciągu 7 dni (5 dni roboczych) od dnia złożenia dokumentów. Warunkiem niezbędnym jest posiadanie poparcia wizowego, wydanego przez Departament Służby Konsularnej MSZ RK.

Nie ma obowiązku posiadania określonej kwoty pieniędzy na każdy dzień pobytu. Przejazd tranzytowy powinien nastąpić w ciągu 5 dni. Ograniczenia w poruszaniu się po Kazachstanie dotyczą zamkniętych terenów wojskowych oraz (co istotne dla licznych polskich turystów udających się w góry) w terenach przygranicznych. Wymagane są specjalne zezwolenia wydawane przez MSW, w otrzymaniu których pośredniczą liczne firmy turystyczne.

W Kazachstanie istnieje obowiązek meldunkowy dla cudzoziemców. Cudzoziemiec przybywający do Kazachstanu powinien w ciągu pięciu dni od daty wjazdu dokonać zameldowania (rejestracji)  we właściwych organach:

- osoby przybyłe na podstawie wiz dyplomatycznych i służbowych w Departamencie Służby Konsularnej MSZ RK (w oddziałach w Astanie i Ałmaty);

- osoby przybyłe na podstawie innych wiz (inwestycyjnych, prywatnych, biznesowych, turystycznych, z prawem do pracy i do nauki) – we właściwych wydziałach Policji Migracyjnej (dawny OWiR). W Ałmaty jest 10 hoteli uprawnionych do rejestracji cudzoziemców: ANKARA, RAHAT PALACE, ASTANA, KAZACHSTAN, DOSTYK, ŻIETYSU, KAZŻOŁ, MEDEO i hotel-sanatorium KARGALIŃSKI. Kierowcy przejeżdżający przez terytorium  Republiki Kazachstanu i nie przebywający w żadnej miejscowości dłużej niż pięć dni powinni zameldować się w dowolnym oddziale Policji Migracyjnej na trasie swojego przejazdu. Meldunek potwierdzany jest specjalną wkładką lub stemplem w paszporcie. Obowiązek meldunkowy jest często nieświadomie naruszany przez obywateli  polskich, co wiąże się z dużymi karami finansowymi (ponad 100 USD) a nawet wydaleniem z kraju.

W Kazachstanie nie ma ograniczeń regulujących wwóz i wywóz pieniędzy. Wwóz można deklarować na życzenie pasażera. W tym przypadku posiadane środki płatnicze należy wpisać do deklaracji celnej, wypełniając ją w 2 egz. Jeden egzemplarz z podpisem i pieczątką celnika pozostaje u pasażera.  Jeżeli przy wyjeździe kwota środków wywożonych przewyższa kwotę środków wwożonych, to należy przedstawić dokumenty potwierdzające legalność ich pochodzenia, np. kwity zakupu waluty w punktach jej wymiany lub w banku, jak też dokumenty świadczące o wypłacie środków z konta walutowego wydane przez bank.

Przepisy celne nie mają charakteru szczególnie restrykcyjnego i nie odbiegają od powszechnie przyjętych standardów. Należy zachować jednak daleko idącą ostrożność i umiar ze względu na powszechną korupcję urzędników i płynące z tego faktu niebezpieczeństwa. Stąd też, aby uniknąć nieporozumień zaleca się wpisywanie do deklaracji celnej wszelkich przewożonych wartościowych przedmiotów, np. biżuterii, telefonu komórkowego, komputera itp. Należy dodać, że w Kazachstanie nie ma dotychczas możliwości uzyskania zwrotu podatku VAT (dot. turystów i osoby pracujące w tym kraju w ramach kontraktów). Przyjeżdżając do Kazachstanu nie ma także obowiązku posiadania ubezpieczenia – zaleca się jednak by stosowne ubezpieczenie posiadać na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń losowych, mając na względzie wysokie koszty leczenia w tym kraju.

Dla poruszania się samochodem po terytorium Kazachstanu potrzebne jest międzynarodowe prawo jazdy. Polskie prawo jazdy nie jest honorowane. Nie ma obowiązku ubezpieczeń osobowych i władze miejscowe takiego nie wymagają. Od września 2003 r. obowiązuje ubezpieczenie komunikacyjne OC. Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych są honorowane. Część polskich firm posiada partnerów ubezpieczeniowych w Kazachstanie.

Nie ma obowiązku okazania dokumentu o szczepieniach. Cudzoziemcy przebywający do Kazachstanu powinni jednak posiadać zaświadczenie (najlepiej w języku rosyjskim, w ostateczności po angielsku) potwierdzające, że nie są oni nosicielami wirusa HIV. W przypadku braku powyższego dokumentu w ciągu 10 dni po przybyciu do Kazachstanu będą musieli się poddać obowiązkowym badaniom.

Głównym zagrożeniem w Kazachstanie są wszelkiego typu infekcje pokarmowe, w tym cholera i żółtaczka oraz zarażenia różnymi pasożytami. Wskazane jest przed przyjazdem zaszczepienie się przeciwko żółtaczce pokarmowej typu A i wszczepiennej typu B. Zaleca się  dokładne mycie zakupionych produktów i picie tylko przegotowanej lub butelkowanej wody. Na bazarach należy unikać kupowania produktów gotowych do spożycia. Chorobą występującą powszechnie jest gruźlica, która jest bardzo poważnym problemem dla mieszkańców obu krajów. Odnotowuje się również dużą liczbę przypadków zachorowań na choroby weneryczne, w tym zarażenia wirusem HIV.

Służba zdrowia w Kazachstanie jest na niskim poziomie, a warunki panujące w placówkach medycznych są złe. Zdarza się, że brakuje podstawowych lekarstw i sprzętu medycznego. Jeśli jest to możliwe należy unikać dłuższego pobytu w szpitalu. Należy także zaznaczyć, że w większych miastach w obu państwach w ostatnim czasie zostało otwartych wiele aptek, gdzie można dostać większość niezbędnych lekarstw, w tym zachodnich. Jednak ze względu na powszechne podrabianie lekarstw, zalecane jest przywiezienie ze sobą niezbędnych medykamentów. W ostatnim czasie znacznie podniósł się poziom usług stomatologicznych. Można znaleźć przychodnie o europejskim standardzie. Fatalnie natomiast przedstawia się sytuacja na prowincji, gdzie nie ma szans na  przeprowadzenie skomplikowanych analiz czy operacji, a do szpitala należy wziąć wszystkie niezbędne przedmioty łącznie z własnym prześcieradłem. Ceny za usługi medyczne są na poziomie europejskim. Nie ma ustalonego cennika za usługi medyczne. Opieka medyczna jest płatna.

W Kazachstanie praktycznie nie ma problemu z wymianą pieniędzy. W dużych miastach na każdym kroku można spotkać punkty wymiany walut, w których bezpiecznie można wymienić pieniądze. Urzędy są czynne od 9 do 18 (niektóre do 19-tej) z przerwą obiadową trwającą od 12.00 do 13.00 lub nawet 14.00. Bardzo rozwinięta jest sieć sklepów spożywczych. Wiele z nich jest czynne całą dobę. Dniami wolnymi od pracy są 1 i 2 stycznia, 8 i 22 marca (Nauryz – święto wiosny), 1 maja ( Dzień Zgody Narodów  Kazachstanu), 9 maja, 30 sierpnia (Dzień Konstytucji), 25 października (Dzień Republiki), 16 grudnia (Dzień Niepodległości).

Zagrożenie przestępczością jest mniejsze niż w Polsce. Przypadki pobicia cudzoziemców czy napady z  bronią w ręku zdarzają się sporadycznie. Jednakże przestępczość w Kazachstanie ma swoją lokalną specyfikę. Powszechną plagą w Kazachstanie jest wysoki poziom korupcji i wymuszeń. Należy się liczyć z tym, że cudzoziemiec może zostać poproszony o okazanie dokumentów przez umundurowanych bądź ubranych po cywilnemu pracowników policji. Zdarza się, że będą oni szukali pretekstu, aby wyłudzić od cudzoziemca pieniądze. W takich sytuacjach należy zachować stanowczość i poprosić o kontakt z konsulem. Pozytywny skutek odnosi też prośba o wylegitymowanie się policjantów. Jeśli chodzi o kradzieże należy zwłaszcza uważać na złodziei kieszonkowych, którzy grasują na bazarach. Należy mieć świadomość, że Kazachstan leży na szlaku tranzytu narkotyków. Bezwzględnie należy odmawiać w przypadku propozycji przewiezienia przez granicę podejrzanych przesyłek.

Bardzo poważnym zagrożeniem jest nagminne łamanie zasad ruchu drogowego, co dotyczy zarówno kierowców jak i pieszych. Kierowcy bardzo rzadko posługują się kierunkowskazami, wyprzedzają inne samochody w miejscach niedozwolonych, jeżdżą z nadmierną prędkością, często w stanie nietrzeźwym lub nocą bez włączonych świateł. Należy pamiętać, że w miejscowej praktyce samochód ma zawsze pierwszeństwo przed pieszym. Dlatego przechodząc przez jezdnię należy zachować wyjątkową czujność. Ze względu na trudne warunki klimatyczne i olbrzymie przestrzenie, odradzane jest podróżowanie do Kazachstanu zimą. Ze względów bezpieczeństwa wskazane jest także, aby kierowcy zawsze towarzyszyła druga osoba.

Realnym zagrożeniem jest niebezpieczeństwo silnego trzęsienia ziemi w rejonie łańcucha górskiego Tien- Szan, w tym i w Ałmaty. W mieście na wybranych budynkach wiszą tabliczki wskazujące miejsce zgrupowań po trzęsieniu ziemi. Dla osób uprawiających turystykę wysokogórską poważnym zagrożeniem są lawiny śnieżne, a w okresie wiosenno-letnim  tzw. sieli, czyli lawin złożonych z kamieni, błota i lodu. W tym okresie część łańcucha część łańcucha górskiego Tien Szań jest zamknięta dla turystów. Dla własnego bezpieczeństwa osoby udające się w góry proszone są Kazachstanie powiadomienie Kazachstanie tym polskiej placówki dyplomatycznej.

W Kazachstanie nie ma szczególnych norm prawnych i zwyczajowych, których nieprzestrzeganie mogłoby doprowadzić do sytuacji konfliktowych. Jednak obywatele polscy udający się do Kazachstanu dla własnego bezpieczeństwa powinni posiadać kartkę z adresem i telefonem polskiej Ambasady, najlepiej w języku rosyjskim.

Dodatkowe informacje o Kazachstanie można znaleźć na stronach internetowych:

www.mfa.kz; www.khabar.kz; www.kazakhstan-gateway.kz; www.expat.kz.

2.   KIRGISTAN

A. KIRGISTAN /KYRGYZ RESPUBLIKASY – REPUBLIKA KIRGISKA/ -

stolica: Biszkek, waluta: som; 1 USD = 42 s, 1 € = 50 s

odległość Biszkek –Ałmaty ok. 250 km

czas:  + 4 godziny do czasu warszawskiego;

B. Placówka akredytowana:

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Ałmaty

ul. Dżarkiencka 9, róg ul. Iskanderowa 11/13 (rejon Górny Gigant), 480099 Ałmaty Kazachstan

Kierunkowy z Polski do Ałmaty 007-3272

Kierunkowy z Polski do Biszkeku 0996-312

Telefony: (007-3272) 581-551, 581-617, faks (007-3272) 581-550;

Adres poczty elektronicznej: ambpol@mail.kz

Strona WWW urzędu: WWW.poland.kz (od połowy listopada br.)

Wydział Konsularny

Telefony: (007-3272) 53-35-87, 53-37-68, 53-41-79,

Dyżurny telefon komórkowy (007-300) 3371814, faks (007-3272) 581-552,

Adres poczty elektronicznej:  polkonsulat@mail.kz

C. Od dnia 19 listopada 2000 r. wprowadzono obowiązek posiadania wiz dla obywateli Kirgistanu udających się do Polski, natomiast Kirgistan jednostronnie zniósł obowiązek wizowy wobec obywateli polskich przy pobytach do 30 dni. W Kirgistanie istnieje obowiązek meldunkowy dla cudzoziemców przebywających dłużej niż 3 doby. Cudzoziemiec powinien dokonać zameldowania (rejestracji) we właściwym ze względu na pobyt oddziale OWiR

             W Kirgistanie nie ma ograniczeń regulujących wwóz i wywóz pieniędzy. Wwóz można deklarować na życzenie pasażera. W tym przypadku posiadane środki płatnicze należy wpisać do deklaracji celnej, wypełniając ją w 2 egz. Jeden egzemplarz z podpisem i pieczątką celnika pozostaje u pasażera.  Jeżeli przy wyjeździe kwota środków wywożonych przewyższa kwotę środków wwożonych, to należy przedstawić dokumenty potwierdzające legalność ich pochodzenia, np. kwity zakupu waluty w punktach jej wymiany lub w banku, jak też dokumenty świadczące o wypłacie środków z konta walutowego wydane przez bank. W praktyce – poza lotniskiem Manas koło Biszkeku – przy wjeździe do Kirgistanu uzyskanie druku deklaracji celnej jest bardzo trudne.

W Kirgistanie przepisy celne nie mają charakteru szczególnie restrykcyjnego i nie odbiegają od powszechnie przyjętych standardów. Należy zachować jednak daleko idącą ostrożność i umiar, w tym co się przewozi ze względu na powszechną korupcję urzędników i płynące z tego faktu niebezpieczeństwa. Stąd też, aby uniknąć nieporozumień zaleca się wpisywanie do deklaracji celnej wszystkich przewożonych cennych przedmiotów, np. biżuterii, telefonu komórkowego, komputera itp.

Dla poruszania się samochodem po terytorium Kirgistanu potrzebne jest międzynarodowe prawo jazdy. Nie ma obowiązku ubezpieczeń osobowych i władze miejscowe takiego nie wymagają. Obowiązuje ubezpieczenie komunikacyjne OC. Polisy polskich towarzystw ubezpieczeniowych są honorowane. Część polskich firm posiada partnerów ubezpieczeniowych w Kirgistanie .

Przyjeżdżając do Kirgistanu nie ma obowiązku posiadania ubezpieczenia – zaleca się jednak by stosowne ubezpieczenie posiadać na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń losowych, mając na względzie wysokie koszty leczenia w tym kraju. Nie ma obowiązku okazania dokumentu o szczepieniach. Cudzoziemcy przebywający do Kirgistanu powinni posiadać zaświadczenie (najlepiej w języku rosyjskim, w ostateczności po angielsku) potwierdzające, że nie są nosicielami wirusa HIV. W przypadku braku powyższego dokumentu będą musieli się poddać obowiązkowym badaniom.

Głównym zagrożeniem w Kirgistanie są wszelkiego typu infekcje pokarmowe, w tym cholera i żółtaczka oraz zarażenia różnymi pasożytami. Wskazane jest przed przyjazdem do obu krajów zaszczepienie się przeciwko żółtaczce pokarmowej typu A i wszczepiennej typu B. Zaleca się  dokładne mycie zakupionych produktów i picie tylko przegotowanej lub butelkowanej wody. Na bazarach należy unikać kupowania produktów gotowych do spożycia. Na południu Kirgistanu występuje  zagrożenie malarią. Chorobą występującą powszechnie jest gruźlica. Odnotowuje się również dużą liczbę przypadków zachorowań na choroby weneryczne, w tym zarażenia wirusem HIV.

Służba zdrowia w Kirgistanie jest na niskim poziomie. Również warunki panujące w placówkach medycznych są bardzo złe. Brakuje podstawowych lekarstw i sprzętu medycznego. Jeśli jest to możliwe należy unikać dłuższego pobytu w szpitalu. W Biszkeku można skorzystać z usług kliniki rządowej. Wprawdzie w większych miastach w ostatnim czasie zostało otwartych wiele aptek, gdzie można dostać większość niezbędnych lekarstw, jednak ze względu na powszechne podrabianie lekarstw, zalecane jest przywiezienie ze sobą niezbędnych medykamentów. W ostatnim czasie podniósł się poziom usług stomatologicznych. Można znaleźć przychodnie o europejskim standardzie. Fatalnie natomiast przedstawia się sytuacja na prowincji, gdzie nie ma szans na  przeprowadzenie skomplikowanych analiz czy operacji, a do szpitala należy wziąć wszystkie niezbędne przedmioty łącznie z własnym prześcieradłem. Ceny za usługi medyczne są na poziomie europejskim. Nie ma ustalonego cennika za usługi medyczne. Opieka medyczna jest płatna.

Zagrożenie przestępczością jest nie większe niż w Polsce. Przypadki pobicia cudzoziemców czy napady z  bronią w ręku zdarzają się sporadycznie. Jednakże przestępczość w Kirgistanie  ma swoją lokalną specyfikę - powszechną plagą jest wysoki poziom korupcji i wymuszeń. Należy się liczyć z tym, że cudzoziemiec może zostać poproszony o okazanie dokumentów przez umundurowanych bądź ubranych po cywilnemu pracowników milicji. Zdarza się, że będą oni szukali pretekstu, aby wyłudzić od cudzoziemca pieniądze. W takich sytuacjach należy zachować stanowczość i poprosić o kontakt z konsulem. Pozytywny skutek odnosi też prośba o wylegitymowanie się milicjantów. Jeśli chodzi o kradzieże należy zwłaszcza uważać na złodziei kieszonkowych, którzy grasują na bazarach. Należy mieć świadomość, że Kirgistan leży na szlaku tranzytu narkotyków. Należy bezwzględnie odmawiać w przypadku propozycji przewiezienia przez granicę podejrzanych przesyłek.

W Kirgistanie w dużych miastach praktycznie nie ma problemu z wymianą pieniędzy,  na każdym kroku można spotkać punkty wymiany walut w których bezpiecznie można wymienić pieniądze. Urzędy są czynne od 8 do 17 z przerwą obiadową trwającą zwykle od 12.00 do 13.00.

Dniami wolnymi od pracy są 1 stycznia, 7 stycznia (Prawosławne Boże Narodzenie), 8 marca (Dzień Kobiet), 22 marca (Noruz – święto wiosny), 1 maja, 5 maja (Dzień Konstytucji), 9 maja (Dzień Zwycięstwa), 31 sierpnia (Dzień Niepodległości), 7 listopada.

Bardzo poważnym zagrożeniem w obu krajach jest nagminne łamanie zasad ruchu drogowego, co dotyczy zarówno kierowców jak i pieszych. Kierowcy bardzo rzadko posługują się kierunkowskazami, wyprzedzają inne samochody w miejscach niedozwolonych, jeżdżą z nadmierną prędkością. Nie jest też niczym niezwykłym jazda w stanie nietrzeźwym lub nocą bez włączonych świateł. Należy pamiętać, że w miejscowej praktyce samochód ma zawsze pierwszeństwo przed pieszym. Dlatego przechodząc przez jezdnię należy zachować wyjątkową czujność. Ze względu na trudne warunki klimatyczne zdecydowanie odradza się podróżowanie po Kirgistanie zimą.

Realnym zagrożeniem jest niebezpieczeństwo silnego trzęsienia ziemi Dla osób uprawiających turystykę wysokogórską poważnym zagrożeniem są lawiny śnieżne, a w okresie wiosenno-letnim  tzw. sieli, czyli lawin złożonych z kamieni, błota i lodu. Dla własnego bezpieczeństwa osoby udające się w góry proszone są o skontaktowanie się  z polską placówki dyplomatycznej.

W Kirgistanie nie ma szczególnych norm prawnych i zwyczajowych, których nieprzestrzeganie mogłoby doprowadzić do sytuacji konfliktowych. Obywatele polscy udający się do Kirgistanu dla własnego bezpieczeństwa powinni posiadać w paszporcie kartkę z adresem i telefonem polskiej Ambasady, najlepiej w języku rosyjskim.

Dodatkowe informacje o Kirgistanie można znaleźć na stronach internetowych:

www.mfa.kg;  www.president.kg, www.kabar.kg